ਰਸਭਰੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ; ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਨੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ

ਲੁਧਿਆਣਾ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਗਬਾਨੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਰਸਭਰੀ (Cape Gooseberry) ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਪੀ.ਏ.ਯੂ.), ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-1’ ਅਤੇ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-2’ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੇ ਫਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੋਨਿਕਾ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਗਗਨਦੀਪ ਕੌਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸਭਰੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਾਤ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਸੁਨਹਿਰੀ-ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਵਰਗੇ ਪਤਲੇ ਛਿਲਕੇ ਵਿੱਚ ਢੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ‘Cape Gooseberry’ ਜਾਂ ‘Golden Berry’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਰਸਭਰੀ

ਰਸਭਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਮਦਨ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ‘ਏ’ ਅਤੇ ‘ਸੀ’ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਇਰਨ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਵਰਗੇ ਸੂਖਮ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਇੰਫਲੇਮੇਟਰੀ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਫ਼ਸਲ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੌਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੇਤਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਮਿੱਟੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 8.5 pH ਤੱਕ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਸੰਭਵ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚੰਗਾ ਭਾਅ

ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੇ ਲੇਖ ਮੁਤਾਬਕ ਰਸਭਰੀ ਉੱਚ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 100 ਤੋਂ 400 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਸਦਾਬਹਾਰ ਫਲਦਾਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਫ਼ਸਲ (Intercrop) ਵਜੋਂ ਵੀ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਗ ਦੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਸਭਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਸਭਰੀ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੇ ਫਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਫ਼ਰੰਟ ਲਾਈਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ’ (Front Line Demonstrations) ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਕੌਮੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮਿਸ਼ਨ’ (MIDH) ਅਧੀਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ/ਪਨੀਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਪਹਿਲਾਂ ਆਓ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਓ’ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਫ਼ਲ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਸਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਉਲੀਕੇ ਜਾਣਗੇ।

ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-1 ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-2 ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂ

ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-1’ ਅਤੇ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-2’ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਅਰਧ-ਸਿੱਧੇ (Semi-upright) ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਉੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ‘ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-1’ ਦਾ ਫਲ ਚਪਟਾ-ਗੋਲ, ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਅਤੇ ਔਸਤਨ 7.50 ਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ TSS 14.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਐਸਿਡਿਟੀ 1.80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਗੇਤੀ (ਜਲਦੀ) ਪੱਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਝਾੜ ਕਰੀਬ 0.55 ਕਿਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਪੌਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਸਭਰੀ-2’ ਦਾ ਫਲ ਗੋਲ ਤੋਂ ਲੰਬਗੋਲ, ਪੀਲਾ-ਸੰਤਰੀ ਅਤੇ ਔਸਤਨ 8.10 ਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ TSS 14.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਐਸਿਡਿਟੀ 1.82 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਝਾੜ 0.54 ਕਿਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਪੌਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਸਭਰੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਬੀਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਿਆਰੀਆਂ ਜਾਂ ਪੌਲੀਬੈਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਬੀਜਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬੀਜ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ 7 ਤੋਂ 10 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਪੁੰਗਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਰੀਬ 40 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਪਨੀਰੀ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 0.75 × 0.60 ਮੀਟਰ ਦਾ ਫ਼ਾਸਲਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ। ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 45 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸਟੇਕਿੰਗ (ਡੰਡੇ ਲਾਉਣਾ) ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇੱਕ ਏਕੜ ਲਈ ਲਗਭਗ 5 ਟਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲੀ-ਸੜੀ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁੱਲ ਖਾਦ ਦੀ ਲੋੜ 165 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ, 155 ਕਿਲੋ ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਪੀ. (SSP) ਅਤੇ 45 ਕਿਲੋ ਐੱਮ.ਓ.ਪੀ. (MOP) ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। SSP ਅਤੇ MOP ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ 75 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ ਬੇਸਲ ਡੋਜ਼ (ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖਾਦ) ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਯੂਰੀਆ ਨੂੰ ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ 45 ਅਤੇ 90 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ। ਪਨੀਰੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਦੌਰਾਨ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਲ ਬਣਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ 5 ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ‘ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੁੜਾਈ

ਰਸਭਰੀ ਦੀ ਤੁੜਾਈ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਲ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰੇ ਤੋਂ ਸੰਤਰੀ ਹੋਣਾ ਇਸ ਦੇ ਪੱਕਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤਰੀ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਤੁੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 500 ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਪਨੈੱਟਾਂ (ਪਲਾਸਟਿਕ ਡੱਬੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਪੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਨੈੱਟਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਾਲੇ ਕੋਰੂਗੇਟਿਡ ਫਾਈਬਰ ਟਰੇਆਂ ਜਾਂ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਫ਼ਸਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਮੁੱਲ ਕਾਰਨ ਰਸਭਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਮੰਡੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗਾ।