ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਗਲਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਅਤੇ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੰਡ (ਚੀਨੀ) ਖਾਣਾ ਲਿਵਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾ ਕੇ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਚਰਬੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਾਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਲਿਵਰ ਰਿਸਰਚ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਐਕਸ਼ ਡਾ. ਜੋਬੈਰ ਯੂਨੋਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਧ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਗੜਬੜੀਆਂ ਸਟੀਓਟਿਕ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (Steatotic Liver Disease) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੋਜ, ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸਿਰੋਸਿਸ (Cirrhosis) ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਹਾਈਫਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਅਤੇ ਹਾਈ ਫਰੂਕਟੋਜ਼ ਕੌਰਨ ਸਿਰਪ ਵਾਲੇ ਅਲਟਰਾ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਅਤੇ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਿੰਨੀ ਖੰਡ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
- ਔਰਤਾਂ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ 25 ਗ੍ਰਾਮ (ਲਗਭਗ 6 ਛੋਟੇ ਚਮਚ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੰਡ ਨਾ ਲੈਣ।
- ਮਰਦ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ 36 ਗ੍ਰਾਮ (ਲਗਭਗ 9 ਛੋਟੇ ਚਮਚ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੰਡ ਨਾ ਲੈਣ।
ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ
- ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਜ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ: ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹੀ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- 3% ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣਾ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ: ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 150 ਮਿੰਟ ਕਸਰਤ: ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣਾ, ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਏਰੋਬਿਕ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ: ਸੋਡਾ, ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕਸ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਪੈਕਡ ਜੂਸ ਦੀ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿਓ।
- ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਓ: ਇਹ ਲਿਵਰ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿਵਰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।