ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਲੂ (Heatwave) ਦਾ ਕਹਿਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟਡ (ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣਾ) ਅਤੇ ਊਰਜਾਵਾਨ (Energetic) ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਵਧਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜਾਂ (Minerals) ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਸਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਲਕਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਰੋਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਲੀਚੀ, ਖਰਬੂਜਾ, ਤਰਬੂਜ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸੁਪਰਫੂਡ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੋਟ: ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਫਲ ਮਨ੍ਹਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਫਲਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ (ਨਿਊਟ੍ਰੀਐਂਟਸ) ਅਤੇ ਫਾਇਦੇ
1. ਲੀਚੀ (ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ – ਲਗਭਗ 10-12 ਛਿੱਲੀ ਹੋਈ ਲੀਚੀ)
- ਕੈਲੋਰੀ: 66 kcal | ਪਾਣੀ: 81-82 ਗ੍ਰਾਮ
- ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ: 16.5 ਗ੍ਰਾਮ | ਨੈਚੁਰਲ ਸ਼ੂਗਰ: 15.2 ਗ੍ਰਾਮ
- ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ: 170-180 mg | ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ: 71-72 mg
- ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ: * ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ (ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ) ਅਤੇ ਚਮੜੀ (Skin) ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ।
- ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹੈਲਦੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2. ਖਰਬੂਜਾ (ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ – ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੌਲੀ)
- ਕੈਲੋਰੀ: 34 kcal | ਪਾਣੀ: 89-90 ਗ੍ਰਾਮ
- ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ: 8.2 ਗ੍ਰਾਮ | ਨੈਚੁਰਲ ਸ਼ੂਗਰ: 7.9 ਗ੍ਰਾਮ
- ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ / ਸੀ: 169 mcg / 36-37 mg
- ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ: 260-270 mg
- ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ:
- ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਵਿਟਾਮਿਨ-ਏ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
- ਇਹ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ (Weight Management) ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
3. ਤਰਬੂਜ (ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ – ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬਾਊਲ)
- ਕੈਲੋਰੀ: 30 kcal | ਪਾਣੀ: 91-92 ਗ੍ਰਾਮ
- ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ: 7.6 ਗ੍ਰਾਮ | ਨੈਚੁਰਲ ਸ਼ੂਗਰ: 6.2 ਗ੍ਰਾਮ
- ਲਾਈਕੋਪੀਨ (Lycopene): 4500-5000 mcg
- ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ:
- ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲਾਈਕੋਪੀਨ ਦਿਲ (Heart) ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਹੈ।
- ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ (91-92%) ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ) ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4. ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ (ਪ੍ਰਤੀ 100 ml – ਇੱਕ ਨਾਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200-300 ml ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)
- ਕੈਲੋਰੀ: 19 kcal | ਪਾਣੀ: 94-95 ml
- ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ: 240-250 mg | ਸੋਡੀਅਮ: 100-105 mg
- ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ: 24 mg | ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ: 25 mg
- ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ:
- ਇਹ ਗੁਰਦੇ (Kidney) ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ (Muscles) ਨੂੰ ਐਕਟਿਵ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ (Electrolytes) ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਦਰਤੀ ਡ੍ਰਿੰਕ ਹੈ।
- ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ (Blood Pressure) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਰਣੀ (ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ/ਮਿ.ਲੀ.)
| ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ (Nutrients) | ਲੀਚੀ | ਖਰਬੂਜਾ | ਤਰਬੂਜ | ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ |
| ਕੈਲੋਰੀ (Calories) | 66 kcal | 34 kcal | 30 kcal | 19 kcal |
| ਪਾਣੀ (Water) | 81-82 ਗ੍ਰਾਮ | 89-90 ਗ੍ਰਾਮ | 91-92 ਗ੍ਰਾਮ | 94-95 ਮਿ.ਲੀ. |
| ਪ੍ਰੋਟੀਨ (Protein) | 0.8 ਗ੍ਰਾਮ | 0.8 ਗ੍ਰਾਮ | 0.6 ਗ੍ਰਾਮ | 0.7 ਗ੍ਰਾਮ |
| ਫੈਟ (Fat) | 0.4 ਗ੍ਰਾਮ | 0.2 ਗ੍ਰਾਮ | 0.2 ਗ੍ਰਾਮ | 0.2 ਗ੍ਰਾਮ |
| ਫਾਈਬਰ (Fiber) | 1.3 ਗ੍ਰਾਮ | 0.9 ਗ੍ਰਾਮ | 0.4 ਗ੍ਰਾਮ |
ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ (Disclaimer): ਕੁਝ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਚੁਰਲ ਸ਼ੂਗਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ।