ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ‘ਨੋਆ’ (NOAA) ਦੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਪ੍ਰੈਡੀਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ 82% ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਮਈ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਐਲ ਨੀਨੋ’ (El Niño) ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ 96% ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ 2026-2027 ਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਐਲ ਨੀਨੋ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ?
ਐਲ ਨੀਨੋ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲਵਾਯੂ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ (Pacific Ocean) ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਜ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ:
- ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਕਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ (Wildfires) ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਖੇਤੀਬਾੜੀ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਫੂਡ ਸਪਲਾਈ (ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਪਲਾਈ) ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
1877 ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ
ਕੁਝ ਜਲਵਾਯੂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ 2026-2027 ਦੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਐਲ ਨੀਨੋ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ (1877-1878) ਦੇ ਐਲ ਨੀਨੋ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਤਬਾਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਰੀਕੇ, ਬਿਹਤਰ ਫੂਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਸਿਸਟਮ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ 1800ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ
ਗਰਮ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਐਲ ਨੀਨੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾਵੇਗਾ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣਗੇ।
ਸਿੱਟਾ: ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਐਲ ਨੀਨੋ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਗਭਗ ਤੈਅ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ 2-3 ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
NOAA ਦੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਪ੍ਰੈਡੀਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (Climate Prediction Center) ਨੇ 14 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਲਿੰਕਾਂ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ: NOAA ਦੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਪ੍ਰੈਡੀਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ NOAA CPC ENSO Diagnostic Discussion ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਅਪਡੇਟ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਰਿਪੋਰਟ: NOAA ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰਜ਼ ਫਾਰ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ NOAA NCEI ENSO Monitoring ‘ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਸਾਈਨੋਪਸਿਸ (Synopsis) ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।