ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ: ਵਾਤਾਵਰਨ, ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੋਣ

ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ (ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ) ਨਵੇਂ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਮੀਂਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਰਟੀਕਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।

ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:

1. ਛਾਂਦਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਉੱਤਮ ਰੁੱਖ

ਇਹ ਰੁੱਖ ਸਾਡੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ:

• ਨਿੰਮ (Neem): ਨਿੰਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ (औषधीय) ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ।
• ਪਿੱਪਲ ਅਤੇ ਬੋਹੜ (Peepal & Banyan): ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਕਸੀਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਜਾਂ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਸੁਖਚੈਨ (Pongame Oil Tree): ਇਹ ਰੁੱਖ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਛਾਂ ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

2. ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖ (Fruit Trees)

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਜਾਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬੂਟੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:

• ਅੰਬ (Mango): ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਅੰਬ ਦੀਆਂ ਕਲਮੀ ਕਿਸਮਾਂ (hybrid varieties) ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
• ਅਮਰੂਦ (Guava): ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਬੂਟੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਲ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
• ਜਾਮਣ (Jamun): ਜਾਮਣ ਦਾ ਰੁੱਖ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਨੀਂਬੂ ਅਤੇ ਕਿੰਨੂ (Citrus Fruits): ਖੱਟੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਵੀ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

3. ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ

ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:

• ਗੁਲਮੋਹਰ (Gulmohar): ਇਸ ਦੇ ਲਾਲ-ਨਾਰੰਗੀ ਫੁੱਲ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
• ਅਮਲਤਾਸ (Amaltas): ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
• ਕਚਨਾਰ (Kachnar): ਇਸ ਦੇ ਜਾਮਣੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਇਤਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਸਮੇਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

ਸਿਰਫ਼ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:

1.ਸਹੀ ਟੋਆ ਪੁੱਟਣਾ:

ਬੂਟਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2×2 ਫੁੱਟ ਦਾ ਟੋਆ ਪੁੱਟੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

2.ਖਾਦ ਮਿਲਾਉਣਾ:

ਟੋਏ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜੀ ਹੋਈ ਗੋਬਰ ਦੀ ਖਾਦ ਜਾਂ ਵਰਮੀਕੰਪੋਸਟ (ਕੈਂਚੂਆ ਖਾਦ) ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਾਓ।

3.ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ (Drainage):

ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਬੂਟੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ (Waterlogging), ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹਾਂ ਗਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

4.ਸੁਰੱਖਿਆ (ਟ੍ਰੀ-ਗਾਰਡ):

ਛੋਟੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ (ਗਾਵਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ) ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਟ੍ਰੀ-ਗਾਰਡ ਜਾਂ ਵਾੜ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਓ।

ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ (દેશੀ/ਨਿਵਾਸੀ) ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿਓ। ਸਫੈਦਾ (Eucalyptus) ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਓ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ।