ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 4 ਮਈ 2025 – ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਦਿਆਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਜੀਨੋਮ ਸੰਪਾਦਿਤ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ। ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਹ ਕਿਸਮਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ICAR NASC ਕੰਪਲੈਕਸ ‘ਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਨਵੀਨਤਮ ਖੋਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤੀਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵੱਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਦਿਸ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਂਚ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ DRR ਧਨ 100 (ਕਮਲਾ) ਅਤੇ ਪੂਸਾ DST ਚੌਲ 1 ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਥੋਸ ਪੂਰਤੀ ਹੈ। ਨਵੀਆਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਂ ਸਿਰਫ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ, ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ ‘ਚ ਕਮੀ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹਨ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤਾਂ ਚਮਤਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ:
ICAR ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮਾਂ CRISPR-Cas ਅਧਾਰਤ ਜੀਨੋਮ ਐਡੀਟਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡੀਐਨਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ SDN1/SDN2 ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
19% ਵਾਧੂ ਉਤਪਾਦਨ
20% ਘਟਾਈ ਗਈ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ
7500 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ
ਜਲਵਾਯੂ ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੀਆ ਲਚੀਲਾਪਣ
ਇਹ ਚੌਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਝਾਰਖੰਡ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਆਦਿ।
🚜 ਜੀਨੋਮ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਦਮਚਾਲ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ICAR (ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ) ਨੇ CRISPR-Cas ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ DRR ਧਨ 100 (ਕਮਲਾ) ਅਤੇ ਪੂਸਾ DST ਚਾਵਲ 1 ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡੀਐਨਏ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਸੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।
🌾 ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
- DRR ਧਨ 100 (ਕਮਲਾ)
ਵਿਕਸਤਕਰਤਾ: ICAR-IIRR, ਹੈਦਰਾਬਾਦ
ਅਧਾਰ: ਸਾਂਬਾ ਮਹਸੂਰੀ
ਸਮਾਂ: ਕੇਵਲ 130 ਦਿਨ
ਉਤਪਾਦਨ: 9 ਟਨ/ਹੈਕਟੇਅਰ
ਲਾਭ: ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ, ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਘਟਾਅ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਣਾ, ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਦਾਣੇ
- ਪੂਸਾ DST ਚਾਵਲ 1
ਵਿਕਸਤਕਰਤਾ: ICAR-IARI, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਅਧਾਰ: MTU 1010
ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: 9.66% ਤੋਂ 30.4% ਤੱਕ
ਖਾਸੀਅਤ: ਖਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਤਪਾਦਨਯੋਗ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੋਂਯੋਗ ਹਨ।
🌍 ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
19% ਤੱਕ ਵਾਧੂ ਉਪਜ
20% ਤੱਕ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ
7,500 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਸਿੰਚਾਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ
ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਖਾਰੇਪਣ ਵਿਰੁੱਧ ਬਿਹਤਰ ਲਚਕੀਲਾਪਣ
🎖️ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ
ਇਸ ਉਪਲੱਬਧੀ ‘ਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਸਤਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਡਾ. ਆਰ.ਐਮ. ਸੁੰਦਰਮ, ਡਾ. ਅਬਦੁਲ ਫਯਾਜ਼, ਡਾ. ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਸੀ. ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਖਿਆਤ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
🧬 ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਯੋਜਨਾ: ‘ਘਟਾਓ 5, ਪਲੱਸ 10’
ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਘਟਾਓ 5 ਅਤੇ ਪਲੱਸ 10” ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ:
ਚੌਲ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ 50 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਘਟਾਉਣਾ
ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਚੌਲ ਦੀ ਵਾਧੂ ਉਤਪਾਦਨ
ਬਚੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤਣਾ
💰 ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪਲੱਬਧੀ
ਭਾਰਤ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 48,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਨੱਤੀ ਕਾਰਜ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਗੇ।
ਨਤੀਜਾ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਜੀਨੋਮ ਸੰਪਾਦਿਤ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਭਰਤਾ, ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਨਜਾਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰਪਿਤ ਮਿਹਨਤ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।