ਸਾਵਧਾਨ! ਧੁੱਪ ‘ਚ ਖੜ੍ਹੀ ਕਾਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ‘ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ’, ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਕਰੋ ਇਹ ਗਲਤੀ

ਗਰਮੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੁਣ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 45 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਏ.ਸੀ., ਕੂਲਰ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਕਾਰ ਇੱਕ “ਚੱਲਦਾ-ਫਿਰਦਾ ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ” ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਕੋਈ ਅਫ਼ਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੱਚ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. (PGI) ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਾਰ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ 15 ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 65 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਪਮਾਨ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਜਾਨ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਪਮਾਨ?

ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ “ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਇਫੈਕਟ” ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਟਾਂ, ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗਰਮੀ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਤਪਦਾ ਤੰਦੂਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮਿੰਟ ਲਈ” ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਦੋ ਮਿੰਟ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਨ ਰੁਕਣ ਤੱਕ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਗੱਡੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਸ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਏ.ਸੀ. ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਠੰਢਕ ਰਹੇਗੀ। ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।

ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ

ਸਿਰਫ਼ ਇਨਸਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁੱਤੇ, ਬਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਨਵਰ ਪਸੀਨਾ ਘੱਟ ਕੱਢਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਗਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖਿੜਕੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਆਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਗੱਡੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਪਮਾਨ ਫਿਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਅਪਣਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

• ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਓ।
• ਖਿੜਕੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕ੍ਰਾਸ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਿਓ।
• ਗਰਮ ਹਵਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਏ.ਸੀ. ਚਾਲੂ ਕਰੋ।
• ਸਟੀਅਰਿੰਗ, ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਰ ਨੂੰ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਕ ਕਰੋ।
• ਵਿੰਡਸ਼ੀਲਡ ਸਨ ਸ਼ੇਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਗੱਡੀ ਦੇ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਏ.ਸੀ. ਸਾਨੂੰ ਠੰਢਕ ਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਕਰ ਰਹੇ ਗਰਮ

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਏ.ਸੀ. ਇੱਕ ਲੋੜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਰ, ਦਫ਼ਤਰ, ਮਾਲ, ਕਾਰਾਂ—ਹਰ ਥਾਂ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਏ.ਸੀ. ਕਮਰੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਏ.ਸੀ. ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਾਹਰਲਾ ਤਾਪਮਾਨ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏ.ਸੀ. ਦੇ ਆਊਟਰ ਯੂਨਿਟ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 2 ਤੋਂ 5 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਕ ਘੱਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਗਰਮ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।

‘ਅਰਬਨ ਹੀਟ ਆਈਲੈਂਡ ਇਫੈਕਟ’ ਕੀ ਹੈ?

ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਕੰਕਰੀਟ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਾਲਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ “ਅਰਬਨ ਹੀਟ ਆਈਲੈਂਡ ਇਫੈਕਟ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੰਕਰੀਟ ਅਤੇ ਡਾਮਰ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਰਮੀ ਵਾਪਸ ਛੱਡਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਪਮਾਨ ਉੱਚਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਹਰਿਆਲੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਅਸਰ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:

• ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣਾ
• ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
• ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ
• ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
• ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣਾ
• ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ
• ਕੰਮ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਘਟਣਾ

ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਵਧਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਵਿਗਿਆਨੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਏ.ਸੀ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਗਰਮੀ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਲੰਬੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੀਟ ਵੇਵ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ ਜਾਵੇ।

ਹਰਿਆਵਲ ਹੀ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੱਲ

ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਬੈਲਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਤਾਪਮਾਨ 3 ਤੋਂ 5 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦਰੱਖਤ ਸਿਰਫ਼ ਛਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਠੰਢਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਸੋਖ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ “ਅਰਬਨ ਹੀਟ ਆਈਲੈਂਡ ਇਫੈਕਟ” ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਘਰ, ਸਕੂਲ, ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਛੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਰੂਫ਼ ਵਰਗੇ ਉਪਰਾਲੇ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

ਮਾਹਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸਲਾਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ:

• ਦੁਪਹਿਰ 12 ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
• ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
• ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ।
• ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
• ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਜਾਂ ਲਾਈਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਨਾ ਛੱਡੋ।
• ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।

ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਗੇ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੇਲੋੜੀ ਏ.ਸੀ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਤੀਜਾ

ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਕਾਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ “ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ” ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਲਾਹ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਨਾ ਛੱਡੋ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਸਮੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੰਕਟ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ।

ਆਓ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਇਸ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਈਏ।