ਨਿਊਯਾਰਕ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਰੁਕਲਿਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਮਿਸਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰੈੱਡ ਹੁੱਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਟਾਊਨਹਾਊਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਿਲਵਰ ਮੇਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਿਲਡਰਾਂ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਨੇ ਪੂਰੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹੀ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3.3 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚ ਆਇਆ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ
ਜਿਸ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਟਾਊਨਹਾਊਸ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਇਹ ਸਿਲਵਰ ਮੇਪਲ ਰੁੱਖ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 20 ਫੁੱਟ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਰੁੱਖ ਖੁਦ ਕਰੀਬ 6 ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਜਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਜਾਂ ਕੱਟਣਾ ਆਸਾਨ ਹੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
‘ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕੱਟਾਂਗੇ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਦਲ ਦਿਆਂਗੇ’
ਬਿਲਡਰ ਬੇਨ ਕਰੋਨ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆਈ ਕਲਾਕਾਰ ਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਫਿਲਿਪ ਸੁਲਕ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਰੁੱਖ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪਈਆਂ।
ਸਟੀਲ ਬੀਮਾਂ ‘ਤੇ ਟਿਕਾਇਆ ਗਿਆ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ
ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨੀਂਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਟੀਲ ਬੀਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੈਂਟੀਲੀਵਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਤਹਿਤ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਟਿਕਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਟੀਲ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਰਾਹੀਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜੀ ਖੁਦਾਈ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੀਵਰ ਲਾਈਨਾਂ ਵੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ
ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਬਚਾਉਣਾ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੀਵਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣੀਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਪਾਈਪਾਂ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਲੰਘਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡੂੰਘੀ ਟਨਲਿੰਗ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਵਰਤੀ। ਪਾਈਪਾਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠਾਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।
ਰੁੱਖ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵੀ ਬਚਾਏ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਢਾਂਚੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਰੁੱਖ ‘ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੋਂਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਲਾਈਵੁੱਡ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ੈਲਟਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੁੱਖ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਪੋਰਚ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਦਲਿਆ
ਰੁੱਖ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੰਕਰੀਟ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਤੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪੋਰਚ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨਮੀ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ।
ਰੁੱਖ ਬਚਾਉਣ ਲਈ 3.3 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਾਧੂ ਲੱਗੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ‘ਤੇ ਪਿਆ। ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਟੀਲ ਢਾਂਚੇ, ਡੂੰਘੀ ਟਨਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨੇ ਪਏ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਿਲਡਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 3.3 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚਣੇ ਪਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਨਿਰਮਾਣ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣਾ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਇਮ ਹੈ।
2,800 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਟਾਊਨਹਾਊਸ
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਰੇਕ ਟਾਊਨਹਾਊਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 2,800 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੀਮ, ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਹੁੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵੱਲ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਵੱਜੋ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰੇਕ ਟਾਊਨਹਾਊਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 38 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਵੇਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਹਰ ਵਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਹੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ, ਤਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਬਚਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।