ਪੜ੍ਹੋ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਗੈਨਿਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਚੱਕੀ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਮੰਗ ਇੰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਬਣਾਇਆ।
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ : ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਿਲਾਵਟ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਰੀਪੁਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮਿਸਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੈਵਿਕ (Organic) ਖੇਤੀ ਦਾ ਜਾਦੂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਕਿਸਾਨ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਣਕ, ਮੱਕੀ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ: “ਪੈਸੇ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਬੰਦਾ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਤਰਸੇਗਾ”
ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਕੋਲ ਪੈਸਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਤਰਸੇਗਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰੂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾ ਕੇ ਅਕਸਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਣ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖੇਤ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਤਰੋ-ਤਾਜ਼ਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਰਗੈਨਿਕ ਆਟੇ ਦੀ ਹੈ। ਗਾਹਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਜ਼ਾਰੂ ਆਟਾ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ‘ਤੇ ਕਾਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਾ
ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਖਾਦ ਜਾਂ ਸਪਰੇਅ ਦੇ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਿਹਤ: ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਦਾਂ: ਉਹ ਬਾਜ਼ਾਰੂ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜੀਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਗੁੜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ: ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਜਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਨਿੰਮ, ਅੱਕ, ਧਤੂਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰੰਮ ਵਿੱਚ ਸੜਾ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਪਰੇਅ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਠੰਡੀ ਚੱਕੀ ਦਾ ਆਟਾ: ਪੋਸ਼ਟਿਕਤਾ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ
ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਟੇ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਠੰਡੀ ਚੱਕੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਫਾਈ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ: ਉਹ ਰੂਲੇ ਰਾਹੀਂ ਕਣਕ ਦੀ ਸਿਰਫ ਮਿੱਟੀ ਝਾੜਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਛਿੱਲ (bran) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰਦੇ।
ਮੋਟਾ ਆਟਾ: ਉਹ ਆਟੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕ ਪੀਸਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੋਟਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਹਤਰ ਮੁਨਾਫਾ: ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਟਾ 50 ਰੁਪਏ ਕਿੱਲੋ ਤੱਕ ਵਿਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ।
‘ਸੇਫ ਮੰਡੀ’ ਅਤੇ ਅਫਸਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪਸੰਦ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ‘ਸੇਫ ਮੰਡੀ’ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਆਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਅਫਸਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ “ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।”
ਸਮਾਜਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਸਿਰਫ ਖੁਦ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਫਾਰਮਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (IFA) ਰਾਹੀਂ ਹੋਰਨਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੋ ਵੱਲੋਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਲਾਘਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਚੱਲਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਰਹੇਗੀ, ਬਲਕਿ ਖੇਤੀ ਵੀ ਇੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਧੰਦਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ: ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (Green Mic Official)