ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਤਾ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਫਾਦਾਰ ਦੋਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਡਾਕਟਰ ਬਣ ਕੇ ਜਾਨ ਵੀ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕੈਂਟ (Kent) ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 70 ਸਾਲਾ ਕੋਲੀਨ ਫਰਗੂਸਨ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਇੰਕਾ (Inca) ਨਾਮ ਦੇਜਰਮਨ ਸ਼ੈਫਰਡ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਪਲ ਰਹੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਿਆ।
ਅਜੀਬ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਲੀਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੰਕਾ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕੋਲੀਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਸੁੰਘਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਕੋਲੀਨ ਦੇ ਸਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਜਿਹੇ ਤੇਵਰ (frowning) ਦਿਖਾਉਂਦੀ। ਕੋਲੀਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜੀਪੀ (GP) ਕੋਲ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਏ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੰਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਹ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਕੋਲੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਉਹ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੱਢਦੀ, ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਹਟਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਹ ਸੁੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦੀ ਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ।”
ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ: ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਜ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
ਇੰਕਾ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅੜੀਅਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਾਰਨ ਕੋਲੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਸੱਲੀ ਲਈ ‘ਫੁੱਲ ਬਾਡੀ ਸਕੈਨ’ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਨਤੀਜੇ ਬੇਹੱਦ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਫੇਫੜੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲਫ ਦੀ ਗੇਂਦ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਟਿਊਮਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਜ (Stage 1) ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਸੀ।
ਕੋਲੀਨ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਸਿਗਰਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਾਸ ਲੱਛਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਿਵਾਏ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਥਕਾਵਟ ਦੇ।
ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਕੋਲੀਨ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਟਿਊਮਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਜਾਂ ਰੇਡੀਓਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਸਰਜਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਨਹੀਂ ਫੜ ਪਾਉਂਦੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਹੈ।”
ਅੱਜ, 10 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਲੀਨ ਇੱਕ ਸਫਲ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਇੰਕਾ, ਜੋ ਹੁਣ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ‘ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ’ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਇੰਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ‘ਰਿਕਵਰੀ ਅਸਿਸਟੈਂਸ ਡੌਗ’ ਵਜੋਂ ਕੋਲੀਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ?
ਰੋਸਵੈਲ ਪਾਰਕ ਕੰਪਰਿਹੈਂਸਿਵ ਕੈਂਸਰ ਸੈਂਟਰ (Roswell Park Comprehensive Cancer Center) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਿਰਫ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ।
ਕੋਲੀਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਉਹ ਉਹ ਕੁਝ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ।”

